XXXI Festyn Archeologiczny w Biskupinie – Archeomedicus – od magii do medycyny

Jak radzili sobie z chorobami i urazami ludzie żyjący tysiące lat temu? Z jakich roślin korzystali, jak dbali o higienę i czy dawne metody leczenia rzeczywiście działały? Odpowiedzi na te i wiele innych pytań poznają uczestnicy tegorocznego Festynu Archeologicznego w Biskupinie. W dniach 12–15 września rezerwat ponownie ożyje, a jego przestrzeń stanie się miejscem niezwykłej podróży przez historię zdrowia, medycyny i codziennego życia naszych przodków.

Tegoroczna edycja pokaże, że troska o zdrowie nie jest wynalazkiem współczesności. Od praktyk magicznych i rytuałów, przez ziołolecznictwo i wykorzystanie ognia oraz wody, aż po pierwsze wyspecjalizowane narzędzia i substancje lecznicze – mieszkańcy dawnych społeczności od tysięcy lat szukali sposobów na radzenie sobie z chorobami, urazami i zagrożeniami. Biskupiński Festyn pozwoli spojrzeć na te działania zarówno oczami dawnych ludzi, jak i współczesnych naukowców.

Jednym z najważniejszych miejsc tegorocznego wydarzenia będzie Strefa Historii Zdrowia, w której spotkają się rekonstruktorzy, eksperci i badacze różnych epok. Powstanie między innymi średniowieczna apteka oraz szpital polowy, a opowieści o świecie wikingów czy Gotów pokażą, jak zdrowie, choroba i leczenie wiązały się dawniej z religią, magią i codziennym życiem.

Ważną częścią festynu będzie również Strefa Naukowa, prezentująca współczesne sposoby badania przeszłości. Archeolodzy i antropolodzy pokażą, jak ze szczątków kostnych można odczytać informacje o wieku, chorobach, urazach, diecie czy wykonywanej pracy dawnych mieszkańców. Uczestnicy poznają także paleopatologię, archeoparazytologię, farmakognozję oraz nowoczesne metody laboratoryjne, dzięki którym naukowcy mogą dziś odkrywać kolejne tajemnice ludzkiego zdrowia.

Nie zabraknie także tematów, które będzie można poznawać poprzez doświadczenie i własnoręczne działanie. W strefach warsztatowych uczestnicy będą mogli zajrzeć do „Wielkiej Apteki Natury”, poznać świat dawnych roślin leczniczych, wykonywać własne prace artystyczne i rękodzielnicze, a także zgłębić tajemnice bursztynu i jego tradycyjnego zastosowania. Przygotowano zajęcia dla dzieci, młodzieży i całych rodzin.

Jak co roku, festyn będzie znacznie większy niż tylko jego główny temat. W rekonstrukcjach epok będzie można zobaczyć codzienne życie dawnych społeczności – od obozowiska łowców i zbieraczy oraz osady pierwszych rolników, przez warsztat metalurga, aż po wioskę piastowską. Nie zabraknie pokazów dawnych rzemiosł, kuchni, zielarstwa, wojskowości i tradycyjnych technik wytwórczych.

Szczególnie efektownie zapowiadają się wydarzenia w wiosce piastowskiej. Publiczność zobaczy pokazy dotyczące obrażeń na polu bitwy, pozna tajniki średniowiecznego ziołolecznictwa i kuchni, a także spotka dawnego kowala, który opowie o swojej nietypowej roli w średniowiecznej społeczności. Atrakcjom towarzyszyć będą muzyka dawna, warsztaty, pokazy ptaków drapieżnych i liczne prezentacje rzemieślnicze.

Na odwiedzających czekać będzie również strefa kuchni i produktów regionalnych, w której pojawią się Koła Gospodyń Wiejskich, lokalni rzemieślnicy, rodzinne manufaktury i regionalni wytwórcy. Tradycyjne potrawy, wypieki, miody, sery i inne produkty będą kolejnym sposobem na poznawanie historii – tym razem przez smak.

Tegoroczny Festyn Archeologiczny w Biskupinie połączy, więc naukę, rekonstrukcję historyczną, widowisko i rodzinną zabawę. W jednym miejscu będzie można zobaczyć, jak zmieniało się podejście człowieka do zdrowia na przestrzeni tysięcy lat, a jednocześnie przekonać się, jak wiele o życiu naszych przodków potrafią dziś powiedzieć archeolodzy i naukowcy.

Praktyczne informacje

Festyn otwarty będzie w godzinach 10:00–18:00 w weekend oraz 9:00–17:00 w dni powszednie. Ceny biletów: normalny – 45 zł, ulgowy – 35 zł, rodzinny 2+2 – 130 zł. Dzieci do lat 7 wchodzą bezpłatnie.

SOBOTA (12.09.2026)

10:00
Otwarcie Festynu (przy wejściu do rezerwatu)

SOBOTA-NIEDZIELA (12-13.09.2026)

• 10:30 Praktyki magiczne związane z tatuowaniem. Perspektywa archeologiczna – wykład, Klaudyna Bronowska (scena)
• 11:00 Bębniarska zabawa z zespołem Ażdaja i fitness przed bitwą dla publiczności z FitDziadersami (pole bitwy)
• 11:30 Bitwa wojowników wczesnośredniowiecznych (pole bitwy)
• 12:00 Nie machaj mieczem bez sensu! – pokaz fechtunku Bydgoskiej Akademii Dawnych Sztuk Walki (pole bitwy)
• 12:30 Koncert Zespołu Muzyki Dawnej Huskarl (scena)
• 13:00 Co żyło w naszych przodkach? – archeoparazytologia – wykład, prof. dr hab. Antoni Jerzy Rokicki (scena)
• 13:30 Pokazy dawnych technik cięcia ostrą bronią i opowieść o urazach pola walki – Drużyna Piastowska Medvedis i dr Olga Dec (pole bitwy)
• 14:00 Koncert zespołu Javaryna (scena)
• 14:30 Dawna dieta okiem współczesnego dietetyka – rozmowa z dr. Damianem Parolem (scena)
• 15:00 Bębniarska zabawa z zespołem Ażdaja i fitness przed bitwą dla publiczności z FitDziadersami (pole bitwy)
• 15:30 Bitwa wojowników wczesnośredniowiecznych (pole bitwy)
• 16:00 Nie machaj mieczem bez sensu! – pokaz fechtunku Bydgoskiej Akademii Dawnych Sztuk Walki (pole bitwy)
• 16:30 Czy różdżki niosły śmierć? O magii Seiðr z w epoce wikingów – dr Jakub Jagodziński (scena)

Koncerty „bez prądu” (Wioska Piastowska)

• 14:30 Koncert Zespołu Muzyki Dawnej Huskarl
• 16:30 Koncert zespołu Javaryna

PONIEDZIAŁEK-ŚRODA (14-16.09.2026)

• 09:30 Co trapiło Ötziego – Człowieka Lodu? – pogadanka, Kamil Kolenos (scena)
• 10:00 Bębniarska zabawa z zespołem Ażdaja (pole bitwy)
• 10:30 Bitwa wojowników wczesnośredniowiecznych (pole bitwy)
• 11:00 Warsztaty tańca z Zespołem Muzyki Dawnej Huskarl (pole bitwy)
• 11:30 Sokoły i skalpele – wpływ kultury arabskiej na średniowieczną Europę– pogadanka, Mateusz Moszczyński
• 12:00 Pokazy dawnych technik cięcia ostrą bronią i opowieść o urazach pola walki – Drużyna Piastowska Medvedis i dr Olga Dec (pole bitwy)
• 12:30 Bębniarska zabawa z zespołem Ażdaja (pole bitwy)
• 13:00 Bitwa wojowników wczesnośredniowiecznych (pole bitwy)
• 13:30 Nie machaj mieczem bez sensu! – pokaz fechtunku Bydgoskiej Akademii Dawnych Sztuk Walki (pole bitwy)
• 14:00 Koncert zespołu Javaryna (scena)
• 14:30 Krucha świątynia ducha. Dbanie o ciało w starożytności – pogadanka, Hellas et Roma (scena)
• 15:00 Kilka słów o leczeniu w pradziejach – pogadanka, Izabela Seidel (scena)

Koncerty „bez prądu” (Wioska Piastowska)

• 11:30 Koncert zespołu Javaryna
• 15:30 Koncert Zespołu Muzyki Dawnej Huskarl