Odeszli w minionym roku…

W czasie Wszystkich Świętych i w następujący po nim Dzień Zaduszny, wielu wspomina tych, którzy odeszli już z tego świata. W ciągu minionego roku pożegnaliśmy także kilka osób związanych z Gnieznem i pochodzących z naszego powiatu, których śmierć poruszyła mieszkańców lub środowiska, z którymi byli związani.

Hubert Borys, urodzony w 1950 r. Malarz, grafik i rysownik, profesor Akademii Sztuk Pięknych w Warszawie. Syn Adama Borysa ps. „Pług”, cichociemnego i dowódcy batalionu „Parasol”. Absolwent warszawskiej ASP, gdzie w 1974 roku obronił dyplom z malarstwa i przez lata wykładał na Wydziale Grafiki, uzyskując tytuł profesora w 1997 roku. Brał udział w licznych wystawach w kraju i za granicą, a jego prace odznaczały się wrażliwością i głębokim namysłem nad historią oraz tożsamością. Przez całe życie związany z Witkowem, angażował się w inicjatywy artystyczne i patriotyczne, pozostając wierny wartościom przekazanym przez ojca. Zmarł 3 listopada 2024 r., spoczął na cmentarzu w Witkowie.

Urszula Trawińska-Moroz, urodziła się w 1937 r. Śpiewaczka operowa, pedagog i dyrektorka teatrów muzycznych. Urodzona w Gnieźnie, gdzie rozpoczęła edukację muzyczną, kontynuowała naukę śpiewu w poznańskiej i warszawskiej Państwowej Wyższej Szkole Muzycznej, kształcąc się m.in. u Ady Sari. Występowała jako solistka Teatru Wielkiego w Warszawie i Opery Objazdowej, a także na scenach operowych w wielu krajach Europy. W latach 80. kierowała Operą i Operetką w Szczecinie oraz Operetką Warszawską, a później przez wiele lat wykładała na Akademii Muzycznej w Warszawie. Laureatka licznych konkursów wokalnych i odznaczona m.in. Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski oraz medalem „Zasłużony Kulturze Gloria Artis”. Choć karierę rozwijała w kraju i za granicą, przez lata była silnie związana z rodzinnym Gnieznem. Zmarła 5 stycznia 2025 r. w Warszawie.

Kazimierz Dąbrowski, urodzony w 1936 r. Hokeista na trawie, olimpijczyk z Rzymu (1960), trener i działacz sportowy. Urodzony w Gnieźnie, absolwent I Liceum Ogólnokształcącego oraz Wyższej Szkoły Wychowania Fizycznego w Poznaniu. Przez 28 lat związany był z klubem GKS Sparta Gniezno, z którym zdobył siedem tytułów mistrza Polski, występując jako obrońca. W latach 1958–1961 reprezentował Polskę, biorąc udział w igrzyskach olimpijskich w Rzymie. Po zakończeniu kariery zawodniczej poświęcił się pracy trenerskiej i działalności w strukturach Okręgowego i Polskiego Związku Hokeja na Trawie. Za swoje zasługi odznaczony został Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski. Zmarł 27 marca 2025 r., został pochowany na cmentarzu św. Piotra w Gnieźnie.

Kazimierz Bałęczny, urodzony w 1939 r. Inżynier, wieloletni dyrektor Rejonu Dróg Publicznych w Gnieźnie, zasłużony dla rozwoju infrastruktury drogowej regionu. Kierował gnieźnieńskim Rejonem od 1969 do 1994 roku, realizując liczne inwestycje, w tym budowę obwodnicy śródmieścia – Trasy Zjazdu Gnieźnieńskiego i obecnego Wiaduktu Solidarności. Od 1995 roku pełnił funkcję dyrektora poznańskiego oddziału Okręgu Dróg Publicznych, a następnie – po reorganizacji – Naczelnego Dyrektora Oddziału Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad w Poznaniu. Nadzorował m.in. powstanie obwodnicy Winiar oraz przygotowania do budowy drogi ekspresowej S5. Za swoją działalność wielokrotnie odznaczany, w 2011 roku otrzymał tytuł Honorowego Obywatela Miasta Gniezna. Zmarł 8 czerwca 2025 r., spoczął na cmentarzu w Imielnie.

Natan Stranz, urodzony w 2006 r. Młody sportowiec, zawodnik klubu UKH Start 1954 Gniezno, z którym związał niemal całe swoje życie. Pasjonat hokeja na trawie, pełen energii, zaangażowania i sportowej determinacji, był jednym z filarów drużyny oraz jej wiernym kibicem. W pamięci kolegów, trenerów i przyjaciół pozostał jako serdeczny, oddany i pełen pasji młody człowiek, dla którego sport był nie tylko hobby, lecz sposobem życia. Zmarł tragicznie 18 sierpnia 2025 r. we Władysławowie, spoczął na cmentarzu przy ul. Witkowskiej w Gnieźnie.

Arcybiskup Józef Kowalczyk, urodzony w 1938 r. Duchowny, dyplomata kościelny, arcybiskup metropolita gnieźnieński i Prymas Polski w latach 2010–2014. Urodzony w Jadownikach Mokrych w diecezji tarnowskiej, święcenia kapłańskie przyjął w 1962 roku w Olsztynie. Studiował prawo kanoniczne na Katolickim Uniwersytecie Lubelskim i w Rzymie, gdzie uzyskał doktorat. Pracował w instytucjach Stolicy Apostolskiej, m.in. w Sekretariacie Stanu, gdzie w 1978 roku utworzył Sekcję Polską. W 1989 roku, po wznowieniu stosunków dyplomatycznych między Polską a Watykanem, został pierwszym nuncjuszem apostolskim w Polsce i przyjął święcenia biskupie z rąk Jana Pawła II. W 2010 roku objął archidiecezję gnieźnieńską i urząd Prymasa Polski, który pełnił do 2014 roku. Po przejściu na emeryturę pozostał w Gnieźnie, z którym związał ostatnie lata swojego życia. Zmarł 28 sierpnia 2025 r., spoczął w katedrze gnieźnieńskiej.

Lechosław Gawrecki, urodzony w 1942 r. Pedagog, naukowiec i organizator życia akademickiego, współtwórca Gnieźnieńskiej Szkoły Wyższej Milenium. Absolwent Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, gdzie w 1976 roku uzyskał doktorat. Karierę rozpoczął jako nauczyciel w szkolnictwie podstawowym i średnim, a następnie związał się z uczelniami wyższymi i Centrum Doskonalenia Nauczycieli. W 1993 roku założył Studium Doskonalenia Menedżerów Oświaty w Kaliszu – pierwszą w Polsce niepubliczną placówkę kształcącą kadry kierownicze oświaty. W 2002 roku powołał do życia Gnieźnieńską Szkołę Wyższą Milenium, którą kierował jako rektor w latach 2007–2013 i 2019–2020. Autor licznych publikacji naukowych, w tym kilkunastu monografii, aktywny publicysta i uczestnik debat o edukacji. Zapisał się w pamięci jako pedagog, wizjoner oświaty i autorytet akademicki. Zmarł 12 września 2025 r., spoczął na cmentarzu przy ul. Witkowskiej w Gnieźnie.

Paweł Kostusiak, urodzony w 1955 r. Animator kultury, fotograf i wieloletni dyrektor Miejskiego Ośrodka Kultury w Gnieźnie. Absolwent Liceum Ekonomicznego oraz Instytutu Kulturoznawstwa Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu. Z MOK-iem związany od 1983 roku, kierował placówką w latach 1990–2015, nadając jej nowoczesny i otwarty charakter. Inicjator wielu przedsięwzięć artystycznych, m.in. Klubu Science-Fiction, Fotoklubu „Cyklop”, grupy „Foto 86” i Gnieźnieńskiej Akademii Fotografii Amatorskiej. Pomysłodawca Gnieźnieńskich Spotkań z Historią, które przekształciły się w widowisko „Koronacja Królewska” – jedno z najważniejszych wydarzeń kulturalnych miasta. Po zakończeniu pracy zawodowej kontynuował działalność fotograficzną, prezentując swoje prace w kraju i za granicą. Pozostawił po sobie trwały ślad w historii gnieźnieńskiej kultury i w pamięci środowiska artystycznego. Zmarł 19 października 2025 r., spoczął na cmentarzu św. Piotra w Gnieźnie.