Wiernych w kościołach ubywa. Księży także jest coraz mniej, tak jak uczniów na lekcjach religii

W archidiecezji gnieźnieńskiej liczba osób uczestniczących w coniedzielnych mszach świętych spada z roku na rok. Co widać także w danych demograficznych – tak jak zmniejsza się liczba rodzonych dzieci, tak ubywa również chrztów. Instytut Statystyki Kościoła Katolickiego podał najnowsze dane, dotyczące praktyk religijnych Polaków, także dla naszego obszaru.

Rezultaty te są najnowszymi danymi, dotyczącymi sytuacji w polskim Kościele, które co roku podaje ISKK. Zawsze dotyczą one roku poprzedniego, a samo liczenie wiernych, o którym mowa w poniższym zestawieniu, miało miejsce w wybraną niedzielę października lub listopada 2024 r. W przypadku archidiecezji gnieźnieńskiej, dane statystyczne przedstawiło 255 parafii, a tylko kilkanaście nie nadesłało swoich sprawozdań.

Jak wynika z dokumentu, w praktykach religijnych w Polsce uczestniczy 29,6% wiernych. Archidiecezja gnieźnieńska w 2024 roku znalazła się poniżej tej średniej z wynikiem 26,5% (w 2022 roku było to 28,1%, a w 2023 r. – 27,17%). Jeszcze przed pandemią, w 2019 roku, było to 35,4%. Do komunii w całym kraju przystępuje co niedzielę 14,6% wiernych, podczas gdy w archidiecezji gnieźnieńskiej – 13%.

W mszach świętych uczestniczą w większości kobiety – stanowią one w naszej archidiecezji 59,5% wiernych obecnych na nabożeństwach, podczas gdy mężczyźni – 40,5%. Podobna średnia jest w całym kraju. Najwięcej wiernych uczęszcza do kościołów na wsiach – w przypadku naszego obszaru jest to 56,37% osób, w parafiach miejsko-wiejskich 30,89% a w typowo miejskich – 12,74%.

Samych parafii w archidiecezji gnieźnieńskiej jest 268, z czego 257 diecezjalne i 11 zakonnych. Liczba ta nie zmieniła się w ostatnich latach. Spada natomiast liczba kapłanów – jeszcze w 2018 roku inkardynowanych księży było 500, którzy posługiwali na omawianym terenie. Obecnie jest to 448, a więc na przestrzeni tych kilku lat spadek nastąpił o ponad 10%. jest on większy niż średnia krajowa, wynosząca -6,4%. Samych księży posługujących w parafiach w 2018 roku było 413, a obecnie już 358 – spadek wyniósł -13,3%. Odpowiedź też na tę sytuację znaleźć można w ubytku alumnów w seminariach duchownych – w 2018 roku było ich 38, a obecnie odnotowano ich 15 – spadek wynosi więc 60%. To więcej niż w całym kraju, gdzie na przestrzeni tych lat ubyło 50% czujących powołanie kapłaństwa.

Podobnie jak w przypadku załamania demograficznego w kraju, spada mocno liczba chrztów. W 2019 roku udzielono ich 7702, podczas gdy w 2024 roku 4364. Wynikać to może także częściowo ze spadającej ilości ślubów kościelnych – sakramentu małżeństwa udzielono w 2024 roku tylko 1116 parom, podczas gdy jeszcze w czasie pandemii w 2021 rok ubyło to 2130, a w 2019 roku – 2678.

W lekcjach religii we wszystkich placówkach oświatowych w archidiecezji gnieźnieńskiej uczestniczyło w roku szkolnym 2023/2024 74,6% uczniów. Liczba ta spada – w roku szkolnym 2018/2019 uczestniczyło 83% uczniów. Do sakramentu pierwszej Komunii świętej przystąpiło w 2024 roku 5865 dzieci, co jest liczbą niższą od tych z poprzednich lat (wiąże się to też ze zmianami, jakie zaszły kilka lat temu w zakresie wieku, kiedy można go udzielić). Liczba udzielonych sakramentów bierzmowania utrzymuje się na nieco niższym poziomie od poprzednich lat – w 2024 roku było ich 5394, przy 6691 w roku poprzednim czy 5777 dwa lata temu.

Dane zostały przedstawione w specjalnym raporcie, wydanym przez ISKK, opracowanym przez zespół składających się z osób duchownych i świeckich.