Nagroda IPN dla badaczy dziejów i opiekunów historii z Gniezna i Trzemeszna

W Poznaniu odbyła się uroczystość wręczenia nagród dla osób, które starają się podejmować nie tylko utrwalania, ale także odzyskiwania historii od ostatnich świadków. Wśród wyróżnionych był także ks. dr Michał Sołomieniuk, zajmujący się dziejami lokalnego podziemia antykomunistycznego po II wojnie światowej, a także Dariusz Jankowski, regionalista i popularyzator historii z Trzemeszna. 

W historycznym dla Wielkopolski miejscu – sali, w której w grudniu 1918 roku przemawiał Ignacy Jan Paderewski, a więc w dawnym Hotelu Bazar, odbyła się w miniony wtorek 16 grudnia uroczystość Instytutu Pamięci Narodowej. W jej trakcie zostały wręczone Nagrody Prezesa IPN „Świadek Historii”. Aktu dekoracji dokonał zastępca prezesa Instytutu Pamięci Narodowej dr hab. Karol Polejowski.

Wyróżnienie zostało ustanowione w 2009 r. i może być przyznawana instytucjom, organizacjom i osobom fizycznym szczególnie zasłużonym dla upamiętniania historii polskiego narodu. Szczególnie, gdy działalność ta jest zbieżna z ustawową działalnością Instytutu Pamięci Narodowej w obszarach edukacyjnym, naukowym i wydawniczym oraz jednocześnie współpracującym z IPN. Nagrodę przyznaje Kapituła, której przewodniczy Prezes Instytutu Pamięci Narodowej.

Wśród tegorocznych wyróżnionych znalazło się 6 osób. Wśród nich są dwie z powiatu gnieźnieńskiego:

• ks. dr Michał Sołomieniuk, dyrektor Archiwum Archidiecezjalnego w Gnieźnie, który pobocznie prowadzi badania naukowe w zakresie historii Polski XX w., skupiając się głównie na losach Żołnierzy Wyklętych z terenu Ziemi Gnieźnieńskiej. Swoją wiedzą dzieli się nie tylko na forum naukowym, ale także podczas spotkań z potomkami żołnierzy i mieszkańcami miejscowości, w których walczyli, na które zaprasza do dyskusji pracowników IPN. Bierze również udział w organizowanych przez IPN konferencjach i panelach dyskusyjnych. Podjął on również temat podpalenia katedry gnieźnieńskiej w 1945 r. przez wojska sowieckie, a dzięki jego inicjatywie IPN wyprodukował film dokumentalny opowiadający o tych wydarzeniach. Dzięki swojej życzliwości, indywidualnie podchodzi do kwestii udostępniania zbiorów podległego sobie archiwum na potrzeby badań dokonywanych przez IPN. Pozostaje także w kontakcie z członkami Solidarności i z własnej inicjatywy informuje ich o przysługujących im uprawnieniach, w tym Krzyżach Wolności i Solidarności. Od momentu ustanowienia jest w kapitule Nagrody im. Stanisława Nawrockiego dla archiwistów województwa wielkopolskiego, której jednym z organizatorów jest poznański oddział IPN.
• Dariusz Jankowski, samorządowiec, społecznik, regionalista, od lat zaangażowany w ochronę i popularyzację dziedzictwa historycznego Trzemeszna i Wielkopolski. Jako przewodniczący Gminnego Komitetu Ochrony Pamięci Walk i Męczeństwa w Trzemesznie oraz członek Komitetu Ochrony Pamięci Walk i Męczeństwa przy poznańskim oddziale IPN zainicjował odbudowę wszystkich grobów wojennych oraz licznych miejsc pamięci i pomników w gminie Trzemeszno. Współdziałając z poznańskim oddziałem IPN, doprowadził m.in. do powstania tablicy upamiętniającej wychowanków gimnazjum i liceum w Trzemesznie oraz ofiar zbrodni niemieckiej w Niewolnie, a także obelisku upamiętniającego ofiary zbrodni katyńskiej na cmentarzu w Trzemesznie. W ramach współpracy z IPN przeprowadził remonty miejsc pamięci związanych z miejscami kaźni z okresu II wojny światowej w Kociniu i Niewolnie. Jako zastępca burmistrza Trzemeszna aktywnie wspierał działania edukacyjne IPN na terenie gminy, m.in. organizując wyjazdy dzieci i młodzieży szkolnej na Narodowy Kongres Pamięci Narodowej w Warszawie oraz Wielkopolski Kongres Pamięci Narodowej w Poznaniu.