Opublikowano projekt Planu Ogólnego Miasta Gniezna. Ma uporządkować zabudowę i ograniczyć chaos przestrzenny

Opublikowano dokumenty, które stanowią zapowiedź uporządkowania schematu zabudowy na terenie Gniezna. To efekt wprowadzenia przepisów, które mają uporządkować chaos urbanistyczny, będący efektem fatalnego systemu prawno-planistycznego, przez lata funkcjonującego na terenie kraju. Takie plany muszą wprowadzić wszystkie miasta i gminy. Projekt dla Gniezna przewiduje wyznaczenie kierunków rozwoju przestrzennego miasta, kładąc nacisk na ograniczenie rozpraszania zabudowy oraz ochronę środowiska i krajobrazu. 

W skład całego opracowania wchodzi kilka dokumentów z warstwami opisowymi oraz rysunkowymi, przedstawiającymi plany docelowego zagospodarowania przestrzennego całego obszaru miasta.

Projekt planu ogólnego Gniezna wskazuje wyraźny kierunek rozwoju miasta oparty na koncentracji zabudowy i ochronie terenów otwartych. Dokument, zgodnie z zawartym opisem, łączy w sobie politykę przestrzenną z silnym akcentem na środowisko i krajobraz.

Zarówno w części tekstowej, jak i graficznej przedłożonego projektu planu pokazuje, że kluczowym założeniem jest ograniczenie rozpraszania zabudowy. Nowe inwestycje mają być realizowane przede wszystkim w obrębie istniejącej struktury urbanistycznej lub na terenach jej uzupełniania. Oznacza to odejście od ekspansji na obrzeża miasta na rzecz zagospodarowania wolnych przestrzeni wewnątrz już zurbanizowanych obszarów.

Takie podejście wpisuje się w szerszy trend przeciwdziałania suburbanizacji oraz racjonalnego wykorzystania infrastruktury. To zjawisko nie jest mocno widoczne szczególnie wokół dużych miast, ale i w przypadku Gniezna można dostrzec analogie – także na terenie okalającej miasto gminy Gniezno, która jeszcze swojego projektu planu ogólnego nie przedstawiła. Jako przykład może posłużyć obszar od Osińca w kierunku Szczytnik Duchownych, gdzie pojawiła się tzw. zabudowa łanowa, ale także w rejonie Mnichowa czy Dalek.

Problem „rozlewania” się zabudowy w przestrzeni wiejskiej jest jednak większy, powoduje wiele negatywnych zjawisk, jak nienadążanie infrastruktury za postępującą zabudową, rozpraszanie potrzeb społecznych, ale też negatywnie wpływa na środowisko oraz krajobraz. Niestety, urzędy gmin w tym zakresie były ciągle na straconej pozycji i nie mając wyjścia, wydawały zgody na warunki zabudowy w miejscach, gdzie nie obowiązywały plany zagospodarowania przestrzennego, a i te ostatnie były uchwalane nierzadko w formie niespójnej, dla wybranych ulic czy fragmentów osiedli, zamiast całych obszarów – dowody tego są zarówno na terenie Gniezna, jak i gminy Gniezno. 

Istotnym elementem projektu Planu Ogólnego dla Miasta Gniezna  jest także wyraźne rozdzielenie funkcji przestrzennych poprzez system stref planistycznych. Obejmują one zarówno obszary mieszkaniowe i usługowe, jak i tereny gospodarcze, infrastrukturalne oraz komunikacyjne. Szczególną rolę przypisano jednak strefom otwartym i zieleni, które pełnią funkcje przyrodnicze i ograniczają presję inwestycyjną. W dokumentach podkreślono potrzebę zachowania ciągłości korytarzy ekologicznych oraz ochrony terenów rolnych, leśnych i dolin rzecznych.

Plan zakłada również wzmocnienie ochrony krajobrazu i dziedzictwa kulturowego. Wskazano konieczność zachowania historycznego układu urbanistycznego centrum Gniezna oraz ochrony obszarów o szczególnych walorach, takich jak okolice Jeziora Jelonek. W tym kontekście przewiduje się ograniczanie elementów mogących negatywnie wpływać na krajobraz, w tym części infrastruktury technicznej.

Ważnym kierunkiem jest także rozwój miasta w sposób bardziej zwarty i funkcjonalny. Dokument odwołuje się do idei zapewnienia mieszkańcom dostępu do podstawowych usług w krótkim czasie, co oznacza koncentrację zabudowy oraz usług w obrębie spójnych struktur miejskich. Jednocześnie wyklucza się rozwój zabudowy pasmowej wzdłuż głównych tras komunikacyjnych.

Uzupełnieniem planu jest prognoza oddziaływania na środowisko, która stanowi narzędzie oceny skutków przyjętych rozwiązań. Jej celem jest identyfikacja potencjalnych oddziaływań na środowisko, zdrowie ludzi oraz krajobraz, a także wskazanie działań ograniczających ewentualne negatywne skutki realizacji dokumentu.

Całość opracowania jest dostępne na stronie Urzędu Miejskiego w dziale planowanie przestrzenne, ale sam projekt jest także do zapoznania na stronie Rejestru Planów Ogólnych.