45 lat później. Rolnicy wspominali walkę o prawo do zrzeszenia się w „Solidarności”

 W katedrze gnieźnieńskiej odbyły się obchody 45. rocznicy rejestracji NSZZ Rolników Indywidualnych „Solidarność”. W uroczystościach uczestniczyli pierwsi działacze związku, rolnicy oraz przedstawiciele organizacji z Wielkopolski, przypominając o wydarzeniach, które doprowadziły do powstania rolniczej „Solidarności” na początku lat 80. Jubileusz stał się także okazją do refleksji nad współczesnymi wyzwaniami stojącymi przed polskim rolnictwem.

Uroczystości odbyły się w miniony czwartek 21 maja w katedrze, co ma wymowne znaczenie. Gniezno i okolica było jednym z pierwszych w całym kraju w zakresie rodzenia się „Solidarności” Rolników Indywidualnych w 1980 roku. Formalnie została ona zarejestrowana w maju 1981 roku. Teraz, w 45. rocznicę tego wydarzenia, w upamiętnieniu tamtego momentu wzięli udział także pierwsi członkowie tej organizacji.

W trakcie Mszy świętej, zwracając się do wiernych, metropolita gnieźnieński podkreślał, że prawdziwa jedność wymaga troski o innych i gotowości do przekraczania własnego egoizmu. Jak zaznaczył, tylko taka postawa może być odpowiedzią na podziały we współczesnym świecie. Prymas przypomniał również okoliczności powstania NSZZ Rolników Indywidualnych „Solidarność” oraz trudności, jakie władze PRL stawiały przy rejestracji związku.

– Błogosławiony Stefan Kardynał Wyszyński, Prymas Tysiąclecia, w swoim pamiętnym, ostatnim kazaniu wygłoszonym właśnie tutaj, w Bazylice Prymasowskiej, 2 lutego 1981 roku jasno jednak wskazywał, że „zwlekanie z przyznawaniem ludności rolniczej prawa do zrzeszania się tak, jak ona tego chce, jest nierozumne, więcej jest przeciwne prawu przyrodzonemu i prawu własnemu tego wielkiego żywiciela naszego narodu, jakim jest ludność rolnicza. Nie trzeba tego prawa przyznawać” – jak tłumaczył jeszcze wówczas Prymas Tysiąclecia – bo „ono po prostu istnieje i nikt go nam odmówić nie może. Jedno jest bowiem prawo przyrodzone, takie samo dla każdego człowieka, bez względu na to, co on robi: czy pracuje w fabryce, w kopalni czy na roli. Każdy ma takie samo prawo przyrodzone, naturalne zespalanie swoich sił i wysiłków dla wspólnego przeprowadzania zadań, które człowiek ma do wykonania”. Nikt więc nie może ani tego prawa do zrzeszania się człowiekowi zabraniać, ani go lekceważyć. Wiemy jednak, że wówczas tak naprawdę dopiero konkretny nacisk ze strony strajkujących rolników, a zwłaszcza brutalna pacyfikacja protestujących działaczy chłopskich i Solidarności w Bydgoszczy spowodowały, że najpierw zawarto porozumienie, które tak naprawdę utorowało i otworzyło drogę do rejestracji NSZZ RI Solidarność, która miała miejsce 12 maja 1981 roku – mówił abp Wojciech Polak.

Prymas zwrócił uwagę, że jubileusz jest okazją do docenienia działalności organizacji na przestrzeni ostatnich 45 lat, ale także do refleksji nad przyszłością polskiego rolnictwa. Wskazał m.in. na wyzwania związane z globalizacją, sytuacją rodzimych producentów oraz skutkami zmian klimatycznych, takimi jak przymrozki i susza.

Na zakończenie uroczystości dokonano symbolicznego wbicia gwoździ w sztandar NSZZ „Solidarność” RI, a także jego poświęcenia. Następnie uczestnicy przenieśli się do Centrum Edukacyjno-Formacyjnego, gdzie zorganizowana została prelekcja z udziałem historyka z Instytutu Pamięci Narodowej oraz wystawa.