Zabytkowa parowozownia w Gnieźnie szykowana jest do sprzedaży. PKP planuje przetarg

Parowozownia w Gnieźnie, jeden z najbardziej charakterystycznych obiektów kolejowych w regionie, może za jakiś czas zmienić właściciela. Jak poinformował jeden z branżowych portali Rynek-kolejowy.pl, PKP przygotowują nieruchomość do sprzedaży. Nieoficjalnie wiadomo, że chodzi o zbycie całego obszaru, wraz z budynkami objętymi ochroną konserwatorską. To jeden z najlepiej zachowanych takich kompleksów na terenie Polski. Mamy już oświadczenie stowarzyszenia, które opiekuje się obiektem.

W ostatnich latach pojawiało się wiele pomysłów na zagospodarowanie tego rozległego terenu, ale nie było ku temu – jak to się najogólniej mówi – woli politycznej. Mało tego, były nawet obietnice utworzenia muzeum, za którymi jednak nie poszło nic więcej, a jesienią 2025 roku pojawiły się głosy z Komisji Infrastruktury o możliwości stworzenia czegoś na kształt centrum nauki „od pary do wodoru” (zobacz więcej). Od tego czasu jednak w temacie panuje cisza.

Kilka lat temu teren ten został objęty planem zagospodarowania przestrzennego po długich i bardzo angażujących warsztatach planistycznych (zorganizowanych prawie 10 lat temu!), które wykazały możliwość jego wykorzystania na różne cele – od muzealnej, poprzez usługi i komercję po tzw. mieszkaniówkę. I po tych warsztatach, mimo szumnych zapowiedzi możliwości zaktywizowania tego terenu, nie wydarzyło się nic.

Obecnie, jak informuje portal Rynek-kolejowy.pl, PKP planuje sprzedaż całego terenu. Najpierw jednak trwa wydzielanie geodezyjnie działek obejmujące te torowiska i elementy infrastruktury, które są wykorzystywane w regularnym ruchu oraz obsłudze stacji. Po dokonaniu podziałów, pozostały obszar ma zostać przeznaczony do zbycia w trybie przetargu nieograniczonego – w tym ten teren, na którym stoją zabytkowe budynki tj. hale wachlarzowe, warsztaty, noclegownia i cała pozostała infrastruktura lokomotywowni. Stan techniczny budynków jest zróżnicowany, a wiele z nich wymaga poważnych remontów. Jest oczywistym, że mogą one być wykonane tylko pod nadzorem konserwatora zabytków.

Jaka może być wartość szacunkowa całości? Można tu mówić o dziesiątkach milionów złotych, ale na wycenę przyjdzie poczekać – sama ostateczna decyzja o sprzedaży jest procesem długotrwałym, który może zająć ponad rok.

PKP chce rozmawiać ze wszystkimi zainteresowanymi tym terenem, w tym także samorządem lokalnym. Jest jednak pewnym, że Miasto czy Powiat nie przejmie tego terenu z uwagi na ogrom kosztów, których nie byłby w stanie udźwignąć. Samorządowi zależałoby jednak na zachowaniu struktury zabytkowej kompleksu oraz jego wartości historycznej. Tę zaś pielęgnuje cały czas Stowarzyszenie Parowozownia Gniezno, która prowadzi w nim ekspozycje oraz organizuje oprowadzania. Jego przedstawiciele prowadzą także rozmowy ze stronami w sprawie przyszłości tego obiektu, ale jak można odczuć to na przestrzeni lat, wciąż brakuje lobbingu w tym zakresie ze strony lokalnych działaczy.

W sprawie swoje oświadczenie wydało Stowarzyszenie Parowozownia Gniezno, które przesłało je do nas:

Oświadczenie Prezesa Zarządu Stowarzyszenia Parowozownia Gniezno w związku z doniesieniami medialnymi o planach sprzedaży obiektu przez PKP S.A.

W związku z pojawiającymi się w mediach informacjami dotyczącymi planów sprzedaży przez Polskie Koleje Państwowe S.A. terenu zabytkowej Parowozowni w Gnieźnie, pragnę zapewnić wszystkich sympatyków tego miejsca, mieszkańców oraz opinię publiczną, że Stowarzyszenie Parowozownia Gniezno nieustannie trzyma rękę na pulsie w sprawach dotyczących przyszłości tego wyjątkowego obiektu.

Przede wszystkim chcę podkreślić, że jesteśmy w stałym, merytorycznym kontakcie zarówno z władzami miasta Gniezna, jak i z obecnym właścicielem terenu, czyli spółką PKP S.A. Nasze relacje opierają się na dialogu, a wszelkie prace i inicjatywy, które prowadzimy na terenie Parowozowni, są realizowane w ścisłej współpracy z odpowiednimi instytucjami oraz w pełnej zgodności z obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego.

Los Parowozowni Gniezno to sprawa, która wykracza poza granice naszego miasta. Pod koniec zeszłego roku mieliśmy zaszczyt gościć w naszych murach przedstawicieli sejmowej Komisji Infrastruktury. Była to doskonała okazja, aby zaprezentować potencjał tego miejsca na forum ogólnopolskim i porozmawiać o wyzwaniach związanych z jego utrzymaniem.

Jako Stowarzyszenie patrzymy w przyszłość i aktywnie działamy na rzecz ocalenia tego pomnika techniki. Stale pozyskujemy i poszukujemy nowych partnerów do współpracy. Rozmawiamy z parlamentarzystami, przedstawicielami jednostek samorządu terytorialnego (JST), a także budujemy relacje z partnerami ze świata biznesu i nauki. Wierzymy, że tylko szeroka koalicja środowisk publicznych, komercyjnych i naukowych jest w stanie zapewnić temu miejscu stabilną przyszłość.

Naszym nadrzędnym, niezmiennym celem jest uratowanie Parowozowni Gniezno dla przyszłych pokoleń. Zrobimy wszystko, co w naszej mocy, aby zabezpieczyć tę unikalną, zabytkową tkankę i zachować niepowtarzalny, kulturalny klimat tego miejsca. Parowozownia to nie tylko zabytek – to serce kolejowej historii regionu, które dzięki naszym wspólnym staraniom musi nadal bić.

Prezes Zarządu
Stowarzyszenia Parowozownia Gniezno