Ministerstwo potwierdza plany sprzedaży Parowozowni. Państwo chce zrzucić z siebie odpowiedzialność

Ministerstwo Infrastruktury, w odpowiedzi na zapytanie poselskie potwierdziło, że spółka przygotowuje zabytkowy kompleks Parowozowni Gniezno do komercyjnej sprzedaży po zakończeniu niezbędnych prac geodezyjnych. Jednocześnie nie wykluczono możliwości przekazania nieruchomości miastu Gniezno, jeśli samorząd wyrazi zainteresowanie jej przejęciem. Ta propozycja jednak wydaje się być oderwana od rzeczywistości, jeśli spojrzy się na sytuację finansową samorządu oraz koszty, jakie trzeba ponieść na utrzymanie tego obiektu, nie mówiąc już o samej rewitalizacji. 

O sprawie informowaliśmy już przeszło miesiąc temu, ale teraz poznaliśmy odpowiedź Ministerstwa Infrastruktury na zapytanie poselskie, skierowane przez posła Tadeusza Tomaszewskiego. Zwrócił on uwagę na doniesienia o planowanej sprzedaży kompleksu przez PKP S.A. Obiekty, których początki sięgają lat 70. XIX wieku i potem były wielokrotnie rozbudowywane, są uznawane za największą, zachowaną parowozownię tego typu w Europie. Część terenu jest obecnie użytkowana przez Stowarzyszenie Parowozownia Gniezno, które prowadzi działania związane z ochroną, rewitalizacją i popularyzacją zabytku.

Jak wynika z odpowiedzi Ministerstwa Infrastruktury, PKP S.A. jest użytkownikiem wieczystym terenu i właścicielem znajdującej się tam zabudowy, w tym dwóch hal wachlarzowych stanowiących najcenniejszy element kompleksu. Zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego teren może być przeznaczony częściowo pod zabudowę mieszkaniową, a częściowo pod usługi. Nie wyklucza to więc działalności muzealno-wystawienniczej.

W odpowiedzi podpisanej przez wiceministra Piotra Malepszaka (skądinąd pochodzącego z Gniezna) czytamy: – PKP S.A. poinformowała, że od 15 lat Parowozownia jest nieużytkowana na potrzeby związane z ruchem kolejowym i z uwagi na upływ czasu, stan techniczny budynków ulega pogorszeniu. Jednocześnie roczne koszty ponoszone przez PKP S.A. związane z utrzymaniem nieruchomości trzykrotnie przewyższają przychody uzyskiwane z wynajmu części budynków. Z uwagi na brak środków finansowych na rewitalizację obiektów, PKP S.A. podjęła decyzję, aby teren Parowozowni, wraz z przyległymi gruntami, po wydzieleniu geodezyjnym niewielkich obszarów w północnej części na potrzeby zgłoszone przez zarządcę linii kolejowej, tj. spółki PKP Polskie Linie Kolejowe S.A. (grunt potrzebny do prowadzenia ruchu kolejowego, z uwagi na umieszczenie w nim infrastruktury torowej), został wystawiony do sprzedaży komercyjnej w trybie przetargowym.

Ministerstwo poinformowało również, że PKP S.A. może sprzedać kompleks miejscowemu samorządowi Gniezno na zasadach przewidzianych w obowiązujących przepisach. – PKP S.A. wskazała, że nie wyklucza również, w przypadku zainteresowania Miasta Gniezno powyższym terenem, zbycia go na rzecz tej jednostki samorządu terytorialnego w trybach przewidzianych w przepisach ustawy z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji i restrukturyzacji przedsiębiorstwa państwowego „Polskie Koleje Państwowe” (Dz. U z 2024 r. poz. 561, z późn. zm.). W ocenie PKP S.A., nowy właściciel nieruchomości będzie mógł lepiej wykorzystać jej potencjał, aby stworzyć na terenie Gniezna przestrzeń, która będzie wpisywała się w historię tego miejsca i podkreśli jej zabytkowy charakter. 

Utrzymywanie stanowiska, by to samorząd wziął na siebie kompleks Parowozowni, wydaje się być bardzo daleko idącym oczekiwaniem, zwłaszcza wobec miasta zadłużonego i obciążonego szeregiem innych wydatków. Powszechnie znana jest sytuacja polskich miast wielkości Gniezna (wiele z nich, także w Wielkopolsce, ma takie same problemy), które potrzebują odgórnego wsparcia w odwracaniu niekorzystnych trendów demograficznych, stabilizacji finansów oraz realizacji niezbędnych inwestycji rozwojowych. Sugerowanie możliwości przejęcia odpowiedzialności za ratowanie obiektu o znaczeniu ponadlokalnym wyłącznie na samorząd trudno uznać za rozwiązanie adekwatne do skali problemu i wartości tego zabytku dla dziedzictwa kolejowego całego kraju. To fakt, nie opinia.

Niezależnie od powyższego, niedawno informowaliśmy o wspólnym działaniu czterech organizacji na rzecz wypromowania Parowozowni Gniezno, jako miejsca możliwego stworzenia nowego rozwiązania w formie kompleksu, łączącego w sobie kilka cech – muzealnej, naukowej, kulturalnej i biznesowej. Projekt takiego założenia przedstawiło Stowarzyszenie Parowozownia Gniezno, Wielkopolska Izba Gospodarcza, Polska Grupa Wodorowa oraz Stowarzyszenie HALO! (zobacz więcej: Wspólnie dla Parowozowni Gniezno. Organizacje apelują i pokazują kierunek, który może być szansą dla przyszłości historycznego miejsca)