Mieszkańców coraz mniej, śmieci jest więcej, a opłaty ciągle rosną

Podwyżki za odbiór śmieci na terenie miasta nadchodzą i to nieubłaganie. Najpierw jednak dyskutowali o tym radni, z których część nie poparła podwyżki, choć urzędnicy przekonują, że te pieniądze idą tylko na pokrycie systemu gospodarowania odpadami. Problemem, jak wskazali, jest ciągle niski odsetek odpadów, które są segregowane przez mieszkańców – najgorzej ciągle wygląda to na osiedlach domów wielorodzinnych.

Zgodnie z tym, co informowaliśmy w ubiegłym tygodniu, od 1 kwietnia 2026 roku planowane jest wprowadzenie podwyżki opłat za odbiór śmieci od mieszkańców Gniezna – z dotychczasowych 33 złotych na 39 złotych. Teraz dopiero nad tym tematem mogli dyskutować radni w trakcie Komisji Gospodarki Miejskiej i Ochrony Środowiska. Sama uchwała będzie głosowana na sesji Rady Miasta za kilka dni.

Najpierw w sprawie podwyżki głos zabrała zastępczyni prezydenta Joann Śmigielska, która uzasadniała wysokość nowej stawki: – Nie ma mowy o finansowaniu ze śmieci czegokolwiek poza gospodarką odpadami. Ustawa mówi, że z tych pieniędzy, za gospodarowanie odpadami komunalnymi, możemy wydatkować te pieniądze na odbieranie, transport, zbieranie, odzysk, unieszkodliwianie odpadów, a także tworzenie i utrzymanie punktu selektywnego zbierania odpadów komunalnych, obsługę administracyjną oraz edukację ekologiczną.

Z przedstawionych przez Urząd Miejski danych wynika, że śmieci wciąż przybywa, choć jest to raczej powolny wzrost. W 2023 roku na terenie Gniezna zebrano ich 20 369 ton, a w 2025 roku już 21 866 ton. – Każdy odpad, który odbierzemy od naszych mieszkańców, za każdy musimy zapłacić – przyznała Joanna Śmigielska, wskazując na wzrosty opłat za każdy kod odpadowy na przestrzeni ostatnich trzech lat: – Nie ma takiego odpadu, którego zagospodarowanie nie byłoby coraz droższe. Nie da się ukryć, że jesteśmy również częścią dużego systemu ogólnopolskiego i to, co się dzieje, również w prawodawstwie polskim ma wpływ na nas – mówiła. Przy stawkach za odbiór odpadów wskazała, że najwięcej płaci się za zmieszane: – Im więcej mamy odpadów segregowanych, tym mniej za te śmieci płacimy – mówiła, apelując: – Jak najwięcej pracy wkładajmy w to, żeby poprawnie segregować odpady.

Radnym pokazano skrajne przypadki kompletnej ignorancji mieszkańców – do kubła bio wrzucone duże gałęzie (bez ich połamania), do papierów trafiają niepogniecione kartony w całości, a niekiedy były to zupełnie inne śmieci niepasujące do opisu pojemnika. W innym przypadku nawet był on wypełniony gruzem i kostką brukową.

Po długim wstępie, wypełnionym wyliczeniami, wywiązała się dyskusja. – Nie wesprę pani i władz miasta swoim głosem. Na mieście często słychać takie komentarze, że politycy żyją w tym mieście jak syte koty, a mieszkańcy nie mają nic albo prawie nic i władza coraz częściej opodatkowuje ich coraz wyższymi opłatami. Jest to takie trochę niesprawiedliwe, bo 6 złotych dla rodziny 4-osobowej to w skali roku nie są drobne – powiedział radny Arkadiusz Masłowski: – Skąd bierze się to, że mieszkańców jest coraz mniej, jak przedstawiono w tej tabelce, a śmieci jest coraz więcej? – pytał. Później Joanna Śmigielska przyznała, że poczuła się urażona tym określeniem o kotach: – Nie wiem do kogo to było i o kim to było, ale chcę mocno podkreślić, że opłata o gospodarowanie odpadami to nie jest decyzja polityczna panie radny. To decyzja wynikająca z ustawy i matematyki. Tak jak podkreślałam – wszystkie wydatki związane z gospodarką odpadami są wydatkami znaczonymi. Dochody i wydatki muszą się pokrywać i nikt nie próbuje na tym zarabiać. Odnosząc się do kwestii spadającej liczby mieszkańców i rosnącej ilości śmieci dodała, że jest to zmiana stylu życia i rosnąca konsumpcja dóbr: – Opakowania plastikowe, jedzenie na wynos, zamawianie przez internet, opakowania w których otrzymujemy rzeczy zamawiane z zewnątrz, tekstylia, odzież, popularne platformy spoza UE, w których zakupy są robione w niemal hurtowych ilości, za niemałe pieniądze, czyli zakupy online – mówiła Joanna Śmigielska, wymieniając także inne czynniki, które jej zdaniem wpływają na ten wzrost.

Radny Jan Budzyński stwierdził, że dawniej po prostu wiele śmieci „utylizowano” poprzez spalanie w domach. Dokonał przy tym retrospekcji samorządowych działań w zakresie polityki śmieciowej na przestrzeni lat i wskazał, że obecnie powinno się myśleć o spalarni odpadów.

Radny Robert Gaweł zapytał o dane dotyczące liczby osób, które nie płacą za wywóz śmieci. Joanna Śmigielska przyznała, że jest to trudne pytanie: – Nie ukrywam, że od wielu lat prowadzimy naprawdę dużą pracę, aby jak najwięcej osób objąć tym systemem – przyznała, wskazując iż weryfikuje się zasób mieszkaniowy oraz liczbę osób, które je zamieszkują. Ponadto Straż Miejska weryfikuje zbiorniki bezodpływowe, a przy tym także ilość osób zgłoszonych w nieruchomości: – Najtrudniejsze są w tym zakresie budynki wielolokalowe, ponieważ tam najtrudniej zweryfikować liczbę tych mieszkańców. Dużo łatwiej zweryfikować to można zrobić przy budynku jednorodzinnym – wskazała. Sprawdza się także rodziny, w których urodziło się dziecko, czy zostało ono zgłoszone: – Najczęściej nie do końca dostajemy prawdziwą deklarację co do ilości osób, które w danym miejscu zamieszkują. Robert Gaweł dodał, że sam obserwuje takie problemy w dokładnym ustaleniu liczby ludzi w gminie Gniezno.

Radny Paweł Kamiński powiedział: – Co należałoby zrobić, czyli do jakiego poziomu segregacji dojść, aby zostawić tę cenę, która jest teraz? Ile mniej powinno być odpadów zmieszanych, bo są najdroższe, a więc jaki powinien być procent segregacji? Joanna Śmigielska stwierdziła, że dokona takiego wyliczenia i przedstawi je radnym na sesji, a sama chciałaby, żeby dojść do poziomu z krajów skandynawskich, gdzie 90% mieszkańców prowadzi segregację. Do tego jest jednak wciąż daleko.

Jak przekazała zastępczyni prezydenta, segregacja powinna być u źródła, a więc wykonana przez mieszkańców. Gdyby była prowadzona prawidłowo, ceny byłyby niższe. Zasadniczo najwięcej źle posegregowanych trafia do Lulkowa i jest kwalifikowana jako zmieszane, a przez to ta ilość jest wciąż duża i tym samym trzeba płacić więcej za ich utylizację. Problemem są jednak przede wszystkim śmietniki zbiorowe, na osiedlach wielorodzinnych, gdzie są co prawda przypadki „pilnowania się” przez mieszkańców, ale w wielu sytuacjach jest to – mówiąc najoględniej – dramat, bo śmieci są wrzucane byle jak i byle gdzie.

Ostatecznie za pozytywną opinią dla podwyżki za odpady zagłosowało 4 radnych, 3 było przeciwko, a 1 wtrzymał się od głosu.