Ostatni dzwonek dla Parowozowni. Gniezno zwróci się z apelem do premiera i rządu

Za kilka dni radni miejscy podejmą apel w sprawie ratowania gnieźnieńskiej Parowozowni. Skierowany on będzie do rządu i władz państwa, aby zachowali ją od dalszej degradacji i ratowali, zanim będzie za późno. Pismo jest efektem ustalenia wspólnego frontu działania kilku organizacji na rzecz nie tylko zachowania tego zabytku, ale stworzenia w nim czegoś nowego i wyjątkowego. W tym celu powstał specjalny raport-koncepcja z możliwościami zagospodarowania kompleksu.

Pod koniec maja informowaliśmy o wspólnej inicjatywie czterech organizacji, które działają na rzecz lokomotywowni (zobacz więcej). Stowarzyszenie Parowozownia Gniezno, Wielkopolska Izba Gospodarcza, Polska Grupa Wodorowa oraz Stowarzyszenie HALO! razem stworzyły raport oraz apel, którego treść skierowali do Rady Miasta celem jego podjęcia. Teraz raz jeszcze odnieśli się do całej kwestii wraz z prezydentem miasta, który popiera ich działania.

– Myślę, że tutaj nie będzie żadnego problemu z tym apelem i Rada Miasta przyjmie ten apel jednogłośnie, bo to jest nasz, gnieźnieński interes i dziedzictwo – przekazał prezydent Michał Powałowski. Odniósł się też do kwestii, którą sugerują władze kolei – by to Miasto kupiło ten kompleks: – Tutaj potrzeba wielomilionowych inwestycji i żadnego samorządu w Polsce nie byłoby stać na rewitalizację tych obiektów. To są remonty pod opieką konserwatora, a sam zakup to też konkretne pieniądze, więc niestety – nie stać nas na to. Już teraz bowiem przypuszcza się, że kompleks mógłby zostać sprzedany za kilkadziesiąt milionów złotych. Remonty i adaptacje obiektów do nowych potrzeb to koszt nawet 300-400 milionów złotych. To tylko ostrożne szacunki.

– Apelujemy do rządu wspólnie z tym raportem o to, by znalazły się środki z rezerwy celowej, aby uratować dachy i przedstawiamy koncepcję, jak ten obiekt zagospodarować i stworzyć miejsce, które mogłoby pełnić kulturalne, biznesowe i naukowe centrum miasta – powiedział Patryk Kuliński, prezes Stowarzyszenia Parowozownia Gniezno.

– To jest nasze dziedzictwo narodowe. Jesteśmy Gnieźnianami wiemy doskonale, że to jest obiekt, który jest od wielu pokoleń związany z nami, jako mieszkańcami naszego miasta. Nie możemy pozwolić na to, by obiekt, który stanowi istotne dziedzictwo narodowe, ale i europejskie, na naszych oczach stał pusty, niszczał i za chwilę groził zawaleniu – przekazał Karol Sikorski, prezes Wielkopolskiej Izby Gospodarczej.

– Bazą do tego, żeby patrzeć, co może stać się z parowozownią, jest ten raport, który poczyniliśmy. On jest dość kompletny, opiera się na czterech głównych filarach. W moim odczuciu, albo zbudujemy sukces, czyli coś się stanie z tą parowozownią, albo nic się nie zmieni i jest w stanie kryzysu – stwierdził Mikołaj Kołodziejczak z Polskiej Grupy Wodorowej.

– Parowozownia jest tak naprawdę żywą historią, którą jeszcze mamy szansę ocalić – przyznała Ewa Pilarska-Banaszak ze Stowarzyszenia HALO!, wskazując, że obiekt ma potencjał na wielu płaszczyznach, w tym kulturalnym, jako miejsca, które może w nowej formie zaistnieć nie tylko na mapie regionu, ale i świata.

Poniżej treść apelu, który procedować będzie Rada Miasta Gniezna:

Szanowny Panie Premierze,
Szanowni Państwo Ministrowie,

Rada Miasta Gniezna, działając jako reprezentacja mieszkańców Pierwszej Stolicy Polski, kieruje do Państwa apel o charakterze ostatecznym i niecierpiącym zwłoki. Stoimy dziś przed historyczną szansą, ale i ogromnym ciężarem odpowiedzialności za los Parowozowni Gniezno – największego i najlepiej zachowanego tego typu kompleksu w Europie. To miejsce to nie tylko cegły i stal; to monumentalny pomnik polskiego geniuszu technicznego, który przez 150 lat (1875–2025) stanowił serce przemysłowego rozwoju naszego kraju.

„Pamięć o przeszłości oznacza zaangażowanie w przyszłość” – te słowa św. Jana Pawła II stają się dziś dla nas drogowskazem. Jako Polacy mamy obowiązek dbać o ślady naszej historii, dając młodym pokoleniom żywy przykład tego, że naród szanujący swoje dziedzictwo ma prawo do wielkiej przyszłości. Parowozownia Gniezno, będąca niegdyś „miastem w mieście” z własną elektrownią i szkołą, musi odzyskać swoją świetność jako nowoczesny motor napędowy regionu.

Zwracamy się z apelem podjęcia działań ratunkowych i inwestycyjnych, które pozwolą na wdrożenie strategicznych filarów rozwoju kompleksu, zawartych w raporcie pt. „Parowozownia Gniezno. Od Pary do Wodoru. Strategia transformacji od historycznego zabytku do centrum innowacji”, a mianowicie:

I. Dziedzictwo jako Fundament – Interaktywne Narodowe Muzeum Kolejnictwa

Parowozownia w Gnieźnie jest kandydatem bezkonkurencyjnym na siedzibę Narodowego Muzeum Kolejnictwa. Skala dwóch monumentalnych hal wachlarzowych na ponad 40 stanowisk, portalowy żuraw węglowy oraz nienaruszony ciąg technologiczny tworzą gotową bazę dla instytucji o randze europejskiej. To nie może być martwy skansen, lecz „Żywe Laboratorium” innowacji, gdzie etos pracy dawnych kolejarzy spotka się z nowoczesną edukacją inżynieryjną.

II. Potęga Nauki i Geopolityczna Niezależność – Centrum Transferu Technologii Wodorowych (CTTW)

Polska dąży do bycia państwem nowoczesnym, budującym swoją gospodarkę na nowych technologiach i bezpieczeństwie energetycznym. Parowozownia Gniezno ma szansę stać się sercem krajowej transformacji, nawiązując do swojej historycznej autonomii energetycznej. Poprzez powołanie CTTW we współpracy z Politechniką Poznańską, Gniezno stanie się kluczowym węzłem Wielkopolskiej Doliny Wodorowej. Inwestycja w „zielony wodór” to fundament naszej suwerenności i niezależności od zewnętrznych źródeł energii, co w obecnej sytuacji geopolitycznej jest priorytetem państwowym.

III. Dusza Narodu – „Stacja Kultura” i Przestrzeń Talentów

Kultura to siła scalająca naród, a industrialne wnętrza parowozowni to gotowa, spektakularna scenografia dla sztuki wysokiej. Chcemy stworzyć miejsce dla artystów – muzyków, rzeźbiarzy, malarzy i ludzi teatru – inspirując młodych Polaków do rozwoju talentów w duchu nowoczesnego patriotyzmu. Pionierski model „Parent-Friendly” zapewni dostęp do kultury wszystkim pokoleniom, eliminując wykluczenie opiekunów z życia artystycznego.

IV. Silnik Gospodarczy – Centrum Konferencyjno-Eventowe (MICE)

Rewitalizacja Parowozowni to wysoce rentowna inwestycja w prestiż Polski. Nowoczesne Centrum Biznesowe wypełni lukę infrastrukturalną regionu, przyciągając kapitał i tworząc wysokospecjalistyczne miejsca pracy. Dzięki efektowi „Landmarku”, zabytek stanie się kotwicą inwestycyjną, zatrzymując w kraju wykwalifikowane kadry i przeciwdziałając „drenażowi mózgów”.

Obecny stan degradacji dachów, pogłębiony brakiem systemowych inwestycji ze strony właściciela (PKP S.A.), to ostatni alarm dla tego obiektu. Dalsza bierność zostanie uznana za akt zaniechania wobec majątku narodowego. Wzywamy do powołania międzyresortowego zespołu, który nada Parowozowni Gniezno status inwestycji o znaczeniu narodowym i zabezpieczy środki na jej odbudowę.

Zabytki nie są naszą własnością, a jedynie depozytem, który otrzymaliśmy od przodków i który mamy obowiązek przekazać kolejnym pokoleniom.

Budujmy wspólnie Polskę, która z dumą pamięta o parze, ale odważnie i suwerennie kroczy w stronę wodoru!

Z wyrazami szacunku i niezłomnej determinacji,

Rada Miasta Gniezna